2015 جىلعى 26 ناۋرىز, استانا قالاسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋەجايلارىندا ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋ تۇرعىسىنان قامتاماسىز ەتۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-49) تارماقشاسىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋەجايلارىندا ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋ تۇرعىسىنان قامتاماسىز ەتۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسيا كوميتەتى (ب.ك. سەيداحمەتوۆ):
1) وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەكىتىلگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇننىڭ ىشىندە ونىڭ كوشىرمەلەرىن مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىنە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا ورنالاستىرىلۋىن;
4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبيكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى بۇيرىقتىڭ 2-تارماعىنىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى وزىمە قالدىرامىن.
4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ
مىندەتىن اتقارۋشى ج.قاسىمبەك
«كەلىسىلدى»
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى
________________ ق.ن.قاسىموۆ
2015 جىلعى 28 قىركۇيەك
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ
2015 جىلعى 26 ناۋرىزداعى №325 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋەجايلارىندا ۇشۋدى
اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋەجايلارىندا ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنىڭ 14-بابى 1-تارماعىنىڭ 41-49) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى.
2. قاعيدالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋەجايلارىندا ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيدى.
3. وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن تەرميندەر مەن انىقتامالار:
1) اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى – اپاتقا ۇشىراۋ جاعدايىنداعى نەمەسە اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەلەرىنە ۋاقتىلى كومەك كورسەتۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالار كەشەنى;
2) اۋەجاي اۋماعى – اۋەجاي كۇشتەرىمەن جانە قۇرالدارىمەن اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى جۇزەگە اسىرىلاتىن جەر نەمەسە سۋ ۋچاسكەلەرى.
4. ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋ اۋەجاي اۋماعىندا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ مەن ورىنداۋعا باعىتتالعان.
5. اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى اۆياتسيالىق وقيعا اۋەجاي اۋماعىندا بولعان جانە اپاتقا ۇشىراعان ادامدار مەن اۋە كەمەسىن ىزدەستىرۋگە قاجەتتىلىك بولماعان جاعدايدا جۇرگىزىلەدى, وعان مىنالار كىرەدى:
1) اۋەجاي اۋماعىندا اپاتقا ۇشىراۋ جاعدايىنداعى نەمەسە اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەسىنىڭ جولاۋشىلارىن جانە ەكيپاجىن قۇتقارۋ;
2) زارداپ شەككەندەرگە باستاپقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جانە ولاردى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە ەۆاكۋاتسيالاۋ;
3) اۋە كەمەسىندەگى ءورتتى ءسوندىرۋ.
6. اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋدى اۋەجايدىڭ ىزدەستىرۋ جانە ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتى ۇيىمداستىرادى.
7. اۋەجايدىڭ اۆاريالىق-قۇتقارۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا اۆاريالىق-قۇتقارۋ كوماندالارى (بۇدان ءارى - اقك) جاساقتالادى.
8. اۋەجاي اۋماعىندا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن اۋەجايدا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ ءجونىندەگى نۇسقاۋلىق ازىرلەنەدى, ول اۋەجاي اۋدانىندا ورنالاسقان ءوزارا ءىس-قيمىلداعى ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمدارىمەن كەلىسىلەدى جانە ونى اۋەجاي باسشىسى بەكىتەدى.
2. اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن
ۇيىمداستىرۋ جانە ورىنداۋ ءتارتىبى
9. اۋەجاي اۋماعىندا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن اۋەجاي باسشىسى ۇيىمداستىرادى.
اۆياتسيالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە تىكەلەي باسشىلىق جاساۋ اۋەجاي باسشىسىنىڭ ورىنباسارىنا نەمەسە اۋەجاي باسشىسىنىڭ بۇيرىعىمەن تاعايىندالاتىن باسقا تۇلعاعا جۇكتەلەدى.
10. اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى:
1) اپاتقا ۇشىراۋ جاعدايىنداعى اۋە كەمەسىنىڭ الداعى قونۋى تۋرالى حابار العان كەزدە;
2) اۆياتسيالىق وقيعا كەزىندە;
3) ءوزارا ءىس-قيمىلدار جوسپارىنا سايكەس مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ تالاپتارى بويىنشا;
4) اۋەجاي باسشىسىنىڭ نۇسقاۋى بويىنشا جۇرگىزىلەدى.
11. اقك شتاتتىق جانە شتاتتان تىس قۇرامالاردان (جاساقتاردان) تۇرادى. ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ ورتكە قارسى قىزمەتىنىڭ جانە ۇشۋدى ىزدەستىرۋ اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتىنىڭ (بۇدان ءارى - ۇىاققق) قۇرالدارى مەن كۇشتەرىنىڭ قۇرامىنان شتاتتىق ورتتەن قۇتقارۋ جاساعى قۇرىلادى.
اۋەجايدىڭ ءاربىر اۋىسىمىندا مەديتسينالىق, اۋەايلاقتىق, ينجەنەرلىك-اۆياتسيالىق قىزمەتتەردىڭ (بۇدان ءارى - ياق), تاسىمالداردى ۇيىمداستىرۋ, ارنايى كولىك قىزمەتتەرىنىڭ, پوليتسيانىڭ جەلىلىك ءبولىمى قىزمەتكەرلەرىنەن شتاتتان تىس اۆاريالىق-قۇتقارۋ بولىمشەسى قۇرىلادى.
12. ورتتەن قۇتقارۋ جاساعىنا ورتكە قارسى قىزمەتتىڭ قۇرامىنان ءورت قۇتقارۋشىلار كىرەدى جانە مىنالارمەن:
1) ءورت اۆتوموبيلدەرىمەن;
2) فيۋزەلياجدى اشۋعا ارنالعان اسپاپپەن;
3) جىلۋ شاعىلىستىرعىش كوستيۋمدەرمەن;
4) گازدان, تۇتىننەن قورعايتىن قۇرالدارمەن;
5) جولاۋشى كرەسلولارىنىڭ بايلايتىن باۋلارىن كەسۋگە ارنالعان پىشاقتارمەن;
6) ءورت اۆتوموبيلدەرىن جيناقتاۋ ۆەدوموسىنە سايكەس شانتستىك اسپاپپەن جاراقتاندىرىلادى.
ورتتەن قۇتقارۋ جاساقتارىن جاراقتاندىرۋ جەرگىلىكتى جاعدايعا جانە جاڭا اۆاريالىق-قۇتقارۋ قۇرالدارىنىڭ كەلىپ تۇسۋىنە بايلانىستى وزگەرتىلەدى جانە تولىقتىرىلادى.
جاساقتىڭ جەكە قۇرامىنىڭ سانى اۋەجاي سىنىبىن نەگىزگە الا وتىرىپ, اۋەجايدىڭ اقك سانى نورماتيۆىمەن انىقتالادى, ءورت اۆتوموبيلدەرىنىڭ سانى اۋەايلاقتى قاجەتتى ورتتەن قورعاۋ دەڭگەيى ساناتىمەن انىقتالادى.
13. ياق جاساعى مىنالارعا ارنالعان:
1) اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەسىنىڭ نەگىزگى جانە اۆاريالىق شىعۋ جولدارىن اشۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە قاجەتتىلىگىنە قاراي ورتتەن قۇتقارۋ جاساعىمەن بىرلەسىپ قوسىمشا شىعۋ جولدارىن جاساۋ;
2) اۋە كەمەسى سالونىن جەلدەتۋ;
3) اۋە كەمەسىنەن جانە اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنان زارداپ شەككەندەردى ەۆاكۋاتسيالاۋ كەزىندە كومەك كورسەتۋ;
4) اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنان اۋە كەمەسىن ەۆاكۋاتسيالاۋ.
ياق جاساعى اۆاريالىق-تەحنيكالىق جابدىقپەن جاراقتاندىرىلادى.
14. تاسىمالداۋلاردى ۇيىمداستىرۋ قىزمەتىنىڭ جاساعى اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنان جولاۋشىلاردى قابىلداۋعا, ەسەپكە الۋعا جانە تاسىمالداۋعا, سونداي-اق اۋە كەمەسىنەن جۇكتەرمەن باگاجدى تۇسىرۋگە ارنالعان جانە وسى مىندەتتەردى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جاراقتاندىرىلادى.
15. اۋەايلاق قىزمەتىنىڭ جاساعى اۋە كەمەسىنىڭ ەكيپاجىنا اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنان زارداپ شەگۋشىلەردى ەۆاكۋاتسيالاۋعا, ءورت سوندىرۋشىلەر مەن قۇتقارۋشىلارعا ءورتتى ءسوندىرۋ مەن جويۋدا كومەك كورسەتۋگە, سونداي-اق اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنان اۋە كەمەسىنىڭ ياق جاساعىمەن بىرلەسىپ ەۆاكۋاتسيالاۋعا جانە اۋەايلاقتىڭ ۇشۋ الاڭىن جۇمىس جاعدايىنداعى قالپىنا قايتادان كەلتىرۋگە ارنالعان.
جاساق جوعارىدا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتەتىن قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جاراقتاندىرىلادى.
16. مامانداندىرىلعان كولىك قىزمەتىنىڭ جاساعى جاساقتاردى اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنا نەمەسە جينالۋ پۋنكتىنە ۋاقتىلى جەتكىزۋ ماقساتىندا تابەلگە سايكەس اقك جاساعىن اۆتوكولىك قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان.
17. اقك جاساعىنىڭ اعا جەتەكشىسى, بولىپ اۋەجايدىڭ ۇىاققق باستىعىنا باعىنىستى, ال اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى كەزىندە جۇمىستاردىڭ تىكەلەي باسشىسىنا باعىنىستى بولاتىن ءتيىستى اۋىسىم باستىقتارى تاعايىندالادى.
18. اقك اعا جەتەكشىسى:
1) اۋە ايلاقتىڭ اۋدانىن جانە اۋداننىڭ جۇمىس سحەماسىن ءبىلۋى;
2) ءوز جاساعىنىڭ جەكە قۇرامىن ءبىلۋى جانە ولارمەن ىزدەستىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن وتكىزۋ بويىنشا ساباقتار مەن جاتتىعۋلار وتكىزۋ;
3) جاساقتاردىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن اۋە كەمەلەرىنىڭ قۇراستىرۋ سحەمالارىن (سحەمالار مەن پلاكاتتار بولۋى), اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىقتارىنىڭ ورنالاسقان جەرىن جانە ولاردى جۇمىس جاعدايىنا كەلتىرۋ ءتاسىلدەرىن, نەگىزگى جانە اۆاريالىق شىعۋ جولدارىن, فيۋزەلياجدىڭ سىرتقى قاپتاماسىن اشۋ ورىندارىن زەردەلەۋى;
4) جاساقتى اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن وتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇرالدارمەن جانە جاراقتارمەن جابدىقتاۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋى;
5) كەزەكشىلىككە تۇرار كەزدە جاساق قىزمەتكەرلەرىنىڭ بولۋىن, سونداي-اق اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىقتار مەن جاراقتارىنىڭ جارامدىلىعىن جانە بولۋىن تەكسەرۋى. جاساقتىڭ دايىندىعى تۋرالى ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ وندىرىستىك-ديسپەتچەرلىك قىزمەتىنە (بۇدان ءارى - ودق) جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسىنا حابارلاۋى;
6) جاساقتىڭ اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنا نەمەسە جينالۋ ورنىنا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جاراعى جانە تەحنيكاسىمەن ۋاقتىلى كەلۋىن قامتاماسىز ەتۋى;
7) اۆياتسيالىق وقيعا ورنىندا ءوز جاساعىنىڭ ءىس-قيمىلدارىنا جەكە باسشىلىقتى جۇزەگە اسىرۋى قاجەت.
19. جاساقتاردى جيناۋ ءۇشىن «دابىل» جانە «دايىندىق» حاباردار ەتۋ سيگنالدارى قولدانىلادى.
اۆياتسيالىق وقيعا كەنەتتەن بولعان جاعدايدا نەمەسە اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەسىنىڭ اتالعان اۋەايلاقتا كۇتىلەتىن قونۋىنا 30 مينۋتتان از ۋاقىت قالعاندا «دابىل» سيگنالى بەرىلەدى.
اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەسىنىڭ اتالعان اۋەايلاقتا كۇتىلەتىن قونۋىنا 30 مينۋت جانە ودان كوپ ۋاقىت قالعاندا «دايىندىق» سيگنالى بەرىلەدى.
20. «دابىل» سيگنالى بويىنشا اقك بارلىق جاساقتارى ءوز جاراقتارىمەن اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنا نەمەسە حابارلاعان كەزدە كورسەتىلگەن شارشىعا نورماتيۆتىك ۋاقىتتا كەلەدى جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا كىرىسەدى.
21. «دايىندىق» سيگنالى بويىنشا اقك بارلىق جاساقتارى ءوز جاراقتارىمەن جينالۋ ورنىنا كەلەدى جانە ودان ءارى اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى باسشىسىنىڭ بۇيرىعىن كۇتەدى.
22. «دابىل» نەمەسە «دايىندىق» سيگنالدارىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋدى:
1) اۋەايلاق اۋدانىنداعى اۋە قوزعالىسىنا تىكەلەي باسقارۋدى جۇزەگە اسىراتىن ديسپەتچەر;
2) ۇشۋ باسشىسى;
3) اۋەجايدىڭ باسشىسى;
4) اۋەجايدىڭ ۇىاققق باسشىسى جۇزەگە اسىرادى.
23. «دابىل» نەمەسە «دايىندىق» سيگنالدارىن حابارلاۋ قوزعالىس قىزمەتى «كەرنەي» ءتيپتى ارنايى حابارلاۋ اپپاراتۋراسىن نەمەسە بەلگىلەنگەن حابارلاۋ سحەماسىنا سايكەس اقك بارلىق جاساقتارىنا ءبىر ۋاقىتتا حابارلاۋدىڭ باسقا دا ءتيپتى حابارلاۋ جۇيەسىن قولدانۋمەن نەمەسە اينالىمدىق بايلانىس بويىنشا جۇزەگە اسىرادى.
جاساقتاردى حاباردار ەتۋ ۋاقىتى 25 سەكۋندتان اسپاۋى ءتيىس. ءاربىر اۋەجايدا قايتالاناتىن حابارلاۋ جۇيەسى كوزدەلەدى.
حابارلاۋ كەزىندە:
1) اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەسىنىڭ ءنومىرى جانە ءتيپى;
2) وقيعا سيپاتتاماسى;
3) اۆياتسيالىق وقيعا بولعان شارشى ءنومىرى (كوورديناتالىق كەستە بويىنشا اۋەايلاق جانە ونىڭ ماڭى اۋماعىنىڭ سحەماسىنا);
4) اۋە كەمەسىنىڭ بورتىنداعى جولاۋشىلار سانى;
5) اۋە كەمەسىنىڭ بورتىنداعى جۇكتىڭ بولۋى, سيپاتتاماسى جانە قاۋىپتىلىك دارەجەسى كورسەتىلەدى.
قوسىمشا دەرەكتەر مەن اقپاراتتىڭ الىنۋىنا قاراي, جينالۋ ورنىنا قوزعالعان كەزدە اقك جاساقتارىنا ولار راديو ارقىلى حابارلانادى.
24. «دابىل» نەمەسە «دايىندىق» سيگنالدارىن قابىلداعاندىعى تۋرالى راستاۋدى اقك شتاتتىق جانە شتاتتان تىس جاساقتارىنىڭ باسشىلارى ودق ارقىلى اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسىنا باياندايدى.
اۆاريالىق-قۇتقارۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ دايىندىعى تۋرالى راستاۋدىڭ تۇسۋىنە قاراي, اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى اۋەجاي باسشىسىنا اۆاريالىق-قۇتقارۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ جۇمىسقا دايىندىعى تۋرالى باياندايدى.
25. ءوزارا ءىس-قيمىلداعى كۇشتەر مەن قۇرالداردى شاقىرۋ اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى باسشىسىنىڭ نۇسقاۋى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
26. اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى «دابىل» نەمەسە «دايىندىق» سيگنالدارىن العاننان كەيىن:
1) اۋە قوزعالىسىن باسقارۋشى ديسپەتچەرمەن (ۇشۋلاردىڭ باسشىسىمەن) بايلانىس ورناتۋ جانە جاعدايدى ناقتىلاۋى;
2) اۆياتسيالىق وقيعا ورنىنا 5 مينۋتتان اسپايتىن ۋاقىتتا كەلۋى (ۇشۋ جانە قونۋ كۋرسى بويىنشا ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ شەت جاعىنان ونىڭ 1000 م شاماسىندا قاشىقتىقتا بولۋى);
3) جاعدايدى باعالاۋ, اۆاريالىق-قۇتقارۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ جەتكىلىكتىلىگىن تالداۋ. قاجەتتىلىگىنە قاراي ءوزارا ءىس-قيمىلداعى كۇشتەر مەن قۇرالداردى شاقىرۋ تۋرالى نۇسقاۋ بەرۋى;
4) اقك جاساقتارىنىڭ جانە تارتىلعان قوسىمشا كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ ءىس-قيمىلدارىن تىكەلەي باسقارۋ جانە ولاردىڭ ءىس-قيمىلدارىن رەتتەۋدى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن وتكىزۋدە تيىمدىلىك پەن ۇيىمداستىرۋشىلىقتى قامتاماسىز ەتۋى;
5) وقيعا ورنىنا قورشاۋ جانە جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ حرونومەتراجىن ۇيىمداستىرۋى;
6) اۋەجاي باسشىسىنا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسى جانە قاجەتتى كومەك تۋرالى بايانداۋى قاجەت.
27. اۆياتسيالىق وقيعا ورنىندا اقك, ەگەر جاعداي مۇمكىندىك بەرسە, اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى قۇتقارۋشىلار مەن ەكيپاجدىڭ ءىس-ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا, اپاتقا ۇشىراعان اۋە كەمەسىنىڭ ەكيپاجىمەن راديو نەمەسە جەلى بايلانىسىن (ۇشاقتىق-سويلەسۋ قوندىرعىسى بويىنشا) ورناتادى.
جولاۋشىلار مەن ەكيپاجدى قۇتقارۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايدا ەڭ الدىمەن بورتتىق اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىعىنىڭ بارلىق قەشەنى: باسقىشتار, ارقاندار, ناۋالار جانە باسقا دا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جابدىقتارى پايدالانىلادى.
28. اۆياتسيالىق وقيعا ورنىندا ورتتەن قۇتقارۋ جاساعى مەن قۇتقارۋشىلاردىڭ ءىس-قيمىلدارىنا:
1) ەگەر الىنىپ تاستالعان نەمەسە اقاۋى بار شاسسيلى اۋە كەمەسىنىڭ قونۋى كۇتىلگەن بولسا, ۇشۋ-قونۋ الاڭىن كوبىك قاباتىمەن جابۋ ارقىلى دايىنداۋ. ۇشۋ-قونۋ الاڭىن كوبىكپەن جابۋ تۋرالى شەشىمدى, قاجەتتى ۋاقىت پەن جابدىقتىڭ جەتكىلىكتىلىگىن نەگىزگە الا وتىرىپ, اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى قابىلدايدى;
2) سالونداعى تەمپەراتۋرانى تومەندەتۋ ماقساتىندا ءبىر ۋاقىتتا فيۋزەلياجدى سالقىنداتۋمەن اۋە كەمەسىندەگى ءورتتى ءسوندىرۋ;
3) اۆاريالىق شىعۋ جولدارىن اشۋ جانە قاجەت بولعان جاعدايدا فيۋزەلياجدىڭ سىرتقى قاپتاماسىن اشۋ;
4) فيۋزەلياجدىڭ ىشىنە كىرۋ, شىعۋ جولدارى, ويىلعان ورىندار, ويىقتار ارقىلى ادامداردى بوساتۋ جانە ولاردى اۋە كەمەسىنەن ەۆاكۋاتسيالاۋ كىرەدى.
29. اۆاريالىق اۋە كەمەسىنەن جولاۋشىلاردى ەۆاكۋاتسيالاۋ بويىنشا ياق جاساعىنىڭ ءىس-قيمىلىنا مىنالار كىرەدى:
1) نەگىزگى جانە اۆاريالىق شىعۋ جولدارىن, ال ولار قارىسىپ قالعان جاعدايدا ءتيىستى تەحنيكالىق قۇرالدار (ديسكىلى ارا, بالتالار جانە باسقا دا جاراقتار) كومەگىمەن بەلگىلەگەن ورىنداردا فيۋزەلياجدى اشۋ;
2) اۋە كەمەسىنىڭ بورتىنا ءوتۋ جانە جەردەگى نەمەسە بورتتىق اۆاريالىق باسقىشتاردى جانە باسقا دا ەۆاكۋاتسيالاۋ قۇرالدارىن ورناتۋ;
3) اۋە كەمەسىن تاستاپ شىعۋدا ەكيپاج مۇشەلەرى مەن جولاۋشىلارعا كومەك كورسەتۋ جانە ءوز بەتىمەن قوزعالۋعا قابىلەتسىز ادامداردى ەۆاكۋاتسيالاۋ.
30. اۆاريالىق اۋە كەمەسىندە ءورتتى ءسوندىرۋ مەن ودان ادامداردى ەۆاكۋاتسيالاۋ كەزىندە مىناداي قاۋىپسىزدىك شارالارى ساقتالۋى ءتيىس:
1) فيۋزەلياجدى اشۋ جانە اۋە كەمەسىنەن زارداپ شەككەندەردى شىعارۋ كەزىندە اقك جەكە قۇرامىن زاقىمداماۋ جانە زارداپ شەككەندەرگە قوسىمشا جاراقات تۇسىرمەۋ ءۇشىن ساقتىق شارالارى ساقتالۋى ءتيىس;
2) ءورتتى ءسوندىرۋ جانە ەۆاكۋاتسيالاۋ كەزىندە اقك جاساعىنىڭ جەكە قۇرامى قورعانۋ جاراعىن قولدانۋى ءتيىس (جىلۋ قورعاعىش كوستيۋمدەر, تىنىس الۋ اپپاراتتارى);
3) اۋە كەمەسىنەن ادامداردى ەۆاكۋاتسيالاۋ پروتسەسىندە ورتتەن قۇتقارۋ جاساعىنىڭ جەكە قۇرامى ءورتتىڭ قالعان وشاقتارىنىڭ تارالىپ كەتۋىنىڭ الدىن الىپ, وعان باقىلاۋ جاساۋدى قامتاماسىز ەتەدى;
4) جولاۋشىلار مەن ەكيپاج مۇشەلەرىن ەۆاكۋاتسيالاعاننان كەيىن ورتتەن قۇتقارۋ جاساعى ءورتتىڭ قالعان وشاقتارىن ءوشىرىپ, اۋە كەمەسىنىڭ بورتىندا ەشكىمنىڭ قالماعانىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن جولاۋشى سالوندارىنىڭ جانە ەكيپاج كابيناسىنىڭ, اس بولمەسىنىڭ, دارەتحانانىڭ, باگاج ءۇي-جايىنىڭ جانە گاردەروبتىڭ كورىنبەيتىن ورىندارىن تەكسەرۋى ءتيىس;
5) جاراقات العان جولاۋشىلار مەن ەكيپاج مۇشەلەرى قاۋىپسىز ورىنعا (جانىپ جاتقان اۋە كەمەسىنەن 100 م جاقىن ەمەس جەل جاعىنا) ەۆاكۋاتسيالانۋى ءتيىس. ەۆاكۋاتسيالاۋدىڭ قاۋىپسىز ورنىن مەديتسينالىق جاساقتىڭ اعا جەتەكشىسىمەن بىرگە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى انىقتايدى;
6) ەگەر جولاۋشىلار سانى جانە ەكيپاج قۇرامى تۋرالى مالىمەتتەر بولسا, ولاردى اۋە كەمەسىنەن ەۆاكۋاتسيالانعاندار سانىمەن سالىستىرۋ قاجەت. ايىرماشىلىقتار بولعان جاعدايدا, بارلىق زارداپ شەككەندەردى تاپقانشا ىزدەستىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەت;
7) ورتتەن قۇتقارۋ جانە مەديتسينالىق جاساقتار وقيعا ورنىندا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى تولىق اياقتالعانعا دەيىن بولۋى ءتيىس.
31. مەديتسينالىق جاساقتىڭ اعا جەتەكشىسى «دابىل» نەمەسە «دايىندىق» سيگنالدارىن العاننان كەيىن:
1) اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى ارقىلى جاعدايدى ناقتىلاعاننان كەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ورگاندارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل جاسايتىن كۇشتەرى مەن قۇرالدارىن شاقىرادى;
2) قۇرالدارىمەن شاباداندى تيەۋدى ۇيىمداستىرادى;
3) ەسىرتكى پرەپاراتتارى سالىنعان بۋمانى (ەگەر ول بولەك ساقتالسا), فۋرگون كىلتى مەن ەۆاكۋاتسيالاۋ جوسپارىن الىپ قويادى;
4) وقيعا ورنىنا كەلەدى;
5) اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسىمەن بىرگە زارداپ شەككەندەردى جيناۋ پۋنكتى ءۇشىن ورىن (اۋە كەمەسىنەن 100 م جاقىن ەمەس) تاڭدايدى جانە تانىمدىق بەلگىلەردى قويادى;
6) قاجەتتىلىگىنە قاراي, اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنىڭ باسشىسى ارقىلى اۋەجاي ءۇي-جايلارىندا زارداپ شەككەندەردى ۋاقىتشا جيناقتاۋ پۋنكتتەرىن ۇيىمداستىرادى;
7) زارداپ شەككەندەرگە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جونىندەگى مەديتسينالىق جاساقتىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى, وسى جۇمىسقا تىكەلەي قاتىسادى;
8) زارداپ شەككەندەردى كولىكپەن ەۆاكۋاتسيالاۋداعى سۇرىپتاۋدى باسقارادى;
9) سىرتقى جاعدايلاردىڭ جاعىمسىز ارەكەتىنەن زارداپ شەككەندەردى قورعاۋ جونىندە شارالار قابىلدايدى;
10) قازا بولعان جولاۋشىلار مەن ەكيپاج مۇشەلەرىنىڭ مايىتتەرىن جيناۋ ورنىن انىقتايدى;
11) اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى باسشىسىمەن تۇراقتى بايلانىستى ورناتادى جانە جۇمىس بارىسى تۋرالى وعان اقپارات بەرەدى.
32. سۋدا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جاعالاۋداعى اۋەجايلاردا:
1) ۇشۋ جانە قونۋعا وتىرۋ سۋ ۇستىندە جۇرگىزىلەتىن اۋەايلاقتاردا قاجەتتى كاتەر سانىمەن سۋدا قۇتقارۋ ستانتسيالارى;
2) سۋدا قۇتقارۋ قۇرالدارى (سالدار, جيلەتتەر, قۇتقارۋ دوڭگەلەكتەرى, قول پروجەكتورلار جانە مەگافوندار) بولادى.
سۋدان قۇتقارۋ ستانتسيالارىنىڭ جەكە قۇرامى سۋدا اپاتقا ۇشىراعانداردى قۇتقارۋ تاسىلدەرى جانە ولارعا العاشقى كومەك كورسەتۋ بويىنشا ارنايى وقۋدان وتەدى.
33. سۋ استىندا اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن سۇڭگۋىر قۇرامالارى (شارت بويىنشا) تارتىلۋى قاجەت.
34. سۋدا اپاتقا ۇشىراعانداردى ىزدەستىرۋ جانە قۇتقارۋ كەزىندە ولاردىڭ وقيعا ورنىنان اعىسپەن نەمەسە جەلمەن الىپ كەتۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك.
35. اۋە كەمەسىنىڭ جانە ونىڭ بولىكتەرىنىڭ باتقان ورنىن انىقتاۋ ماقساتىندا بۋيلارمەن بەلگىلەنۋى ءتيىس.
36. اۋەجايلاردا ۇشۋدى اۆاريالىق-قۇتقارۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىساتىن مامانداردى دايارلاۋ ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەن باعدارلامالار بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
37. ۇىاققق باعدارلامالارىنا سايكەس اۋەجايلار الداعى وقۋ جىلىنا تاقىرىپتىق جوسپارلار ازىرلەيدى, ولاردا اقك-ءنىڭ تەحنيكالىق جاراقتالۋى ەسكەرىلگەن, اقك جەكە قۇرامىن وقىتۋدىڭ ءتارتىبى جانە دايەكتىلىگى بەلگىلەنەدى.
38. تەوريالىق ساباقتار مەن پراكتيكالىق جاتتىعۋلار وتكىزۋ ءۇشىن جانە ونىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋ مەن ناقتى جاعدايلارعا بارىنشا جاقىنداۋ ماقساتىندا ءاربىر اۋەجايدا وقۋ-تەحنيكالىق بازا قۇرىلادى (جابدىقتالعان سىنىپ, پوليگون, ءتۇتىندى كامەرا, ەسەپتەن شىعارىلعان اۋە كەمەسى جانە ت.ب.).
39. اۋەجايدىڭ ۇىاققق باسشىسى جاتتىعۋلار مەن وقۋلار وتكىزۋدىڭ كەستەسىن جاسايدى, ولاردى وتكىزۋدىڭ جوسپارلارىن ازىرلەيدى ونىڭ پروتسەسىندە جەكە قۇرامنىڭ ءىس-قيمىلىنا تالداۋ جاسالاتىن تالقىلاۋ جۇرگىزەدى جانە ولارعا باعا بەرەدى.
وقۋلار جىلىنا كەمىندە 1 رەت وتكىزىلەدى.
جاتتىعۋلار:
1) ورتتەن قۇتقارۋ جانە مەديتسينالىق جاساقتارىمەن ايىنا 1 رەت;
2) اقك قالعان (شتاتتان تىس) جاساقتارىمەن - توقسان سايىن;
3) اقك-مەن ء(ار اۋىسىمدا) - جىلىنا 2 رەت وتكىزىلەدى.
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2015 جىلعى 29 قازاندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №12216 بولىپ ەنگىزىلدى.